Rząd o rozwoju OZE: farma w Kleczewie ma wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne Polski

Kleczew jako przykład nowego wykorzystania terenów pogórniczych

Podczas wizyty w Kleczewie premier Donald Tusk przedstawił rozwój odnawialnych źródeł energii jako inwestycję w bezpieczeństwo Polski i w produkcję czystej energii. Wskazał, że instalacje OZE są relatywnie tanie i pozwalają realizować zobowiązania wobec przyszłych pokoleń poprzez zwiększanie udziału zielonej energii w systemie. W centrum tej prezentacji znalazła się farma fotowoltaiczna należąca do grupy ORLEN, określana jako największa tego typu instalacja w Polsce i w tej części Europy. Projekt został zrealizowany na terenach pogórniczych, co pokazuje, że obszary po wcześniejszej eksploatacji mogą zostać ponownie wykorzystane w nowoczesnej gospodarce.

Z punktu widzenia mieszkańców i całego systemu energetycznego ważne jest to, że inwestycja nie tylko produkuje prąd, ale też zmienia sposób myślenia o zagospodarowaniu zdegradowanych terenów. Zamiast pozostawać nieużytkami, mogą one stać się miejscem dla infrastruktury wytwarzającej energię potrzebną w kraju. Taki kierunek oznacza także lepsze wykorzystanie istniejącej przestrzeni i infrastruktury, co ma znaczenie szczególnie tam, gdzie przez lata dominował przemysł wydobywczy. Właśnie ten kontekst podkreślano w Kleczewie jako przykład łączenia transformacji energetycznej z odbudową funkcji gospodarczych regionu.

"Nasz wysiłek na rzecz rozwoju energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii ma sens. Instalacje OZE są relatywnie tanie i pozwalają nam realizować zobowiązania wobec przyszłych pokoleń, czyli produkować zieloną energię"

Donald Tusk, Premier

Rozbudowa instalacji zwiększyła moc i skalę produkcji energii

Farma w Kleczewie została rozbudowana w latach 2024-2026, a po zakończeniu tego etapu jej łączna moc osiągnęła prawie 270 MW. Oznacza to, że instalacja została znacząco powiększona i stała się jednym z najważniejszych punktów produkcji energii słonecznej w kraju. Rząd wskazał, że postanowiono podwoić wielkość tej instalacji fotowoltaicznej, co przełożyło się na powstanie niemal 500 tys. paneli rozmieszczonych na powierzchni ponad 400 hektarów. Taka skala inwestycji pokazuje, że projekty OZE mogą mieć bardzo duże znaczenie dla krajowego bilansu energetycznego.

Według przedstawionych informacji z tej instalacji może płynąć prąd wystarczający dla około 100 tys. gospodarstw domowych. To ważne nie tylko z perspektywy mocy wytwórczej, ale również stabilności dostaw energii w przyszłości. W praktyce oznacza to większą dywersyfikację źródeł energii i mniejsze uzależnienie od jednego rodzaju paliwa czy jednego segmentu infrastruktury. Dla odbiorców końcowych takie inwestycje przekładają się na system, który ma większą zdolność do reagowania na zmiany zapotrzebowania i warunków rynkowych.

"To jest przedsięwzięcie o niezwykle praktycznym znaczeniu. Stąd płynie prąd, który wystarczy dla ok. 100 tys. gospodarstw domowych"

Donald Tusk, Premier

• 2024-2026 – okres rozbudowy farmy w Kleczewie
• prawie 270 MW – łączna moc instalacji po rozbudowie
• prawie 500 tys. paneli – skala nowej infrastruktury fotowoltaicznej
• ponad 400 hektarów – powierzchnia zajęta przez projekt
• ok. 100 tys. gospodarstw domowych – liczba odbiorców, których może zasilić instalacja

Porządkowanie wcześniejszych decyzji i znaczenie dla polityki energetycznej

Przed rozbudową inwestycji konieczne było uporządkowanie kwestii związanych z jej wcześniejszą realizacją. Jak podano, działania rządu obejmowały weryfikację kosztów projektu oraz odzyskiwanie części środków, które wcześniej zostały nieefektywnie wydatkowane. Premier ocenił, że poprzedni rząd rozpoczął tę inwestycję w sposób niekompetentny, a porządkowanie spraw miało zapobiec kosztom wyższym o 800 mln zł niż powinny być poniesione. Ten wątek pokazuje, że duże projekty energetyczne wymagają nie tylko budowy infrastruktury, ale także kontroli finansowej i sprawnego nadzoru nad wydatkami publicznymi.

W szerszym ujęciu rozwój energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii został przedstawiony jako jeden z kluczowych kierunków polityki gospodarczej Polski. Takie inwestycje mają zwiększać produkcję czystej energii, ale też wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne kraju, bo rozbudowują krajowe źródła wytwarzania. Istotne jest również to, że projekty tego typu mogą być realizowane na terenach wcześniej związanych z przemysłem wydobywczym, co skraca drogę do nowej funkcji gospodarczej dla regionów pogórniczych. Właśnie dlatego instalacja w Kleczewie została pokazana jako przykład wykorzystania przestrzeni, która wcześniej miała zupełnie inny charakter.

"Poprzedni rząd rozpoczął tę inwestycję w sposób niekompetentny. Musieliśmy wyczyścić ten bałagan, który miał kosztować państwo 800 mln zł więcej niż powinien"

Donald Tusk, Premier

Hybrydowy model produkcji energii i zmiany w prawie energetycznym

Projekt ORLEN w Kleczewie ma charakter hybrydowy, ponieważ łączy farmę fotowoltaiczną z farmą wiatrową. Taki układ zwiększa stabilność produkcji energii i pozwala lepiej wykorzystać potencjał odnawialnych źródeł. W praktyce oznacza to, że różne źródła wytwórcze mogą się uzupełniać, a cała instalacja staje się bardziej efektywna w czasie zmiennych warunków pogodowych. Z perspektywy krajowego systemu energetycznego to ważne, bo daje większą przewidywalność i ogranicza wahania produkcji.

Minister Energii Miłosz Motyka zwrócił uwagę, że zmiany w prawie energetycznym oraz inwestycje w infrastrukturę sieciową mają usprawnić przyłączanie nowych instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej. Jak podkreślono, jest to element największej reformy prawa energetycznego w historii Polski. W tle tej reformy stoi potrzeba dostosowania sieci do rosnącej liczby projektów opartych na energii odnawialnej, tak by nowe moce wytwórcze mogły szybciej i sprawniej zasilać system. Dla odbiorców oznacza to większą szansę na rozwój krajowej energetyki bez utraty stabilności sieci.

"Inwestycje w polską energetykę i w nowe mocne niskoemisyjne, to inwestycja także w polskie firmy"

Miłosz Motyka, Minister Energii

Region koniński, przemysł i przyszłość pracowników

Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska, podkreśliła znaczenie zagospodarowania terenów pokopalnianych do produkcji czystej energii. Zwróciła uwagę, że region koniński przez lata był ważnym producentem energii i powinien pozostać istotnym punktem na mapie krajowej energetyki. Jej zdaniem to miejsce ma odpowiednią infrastrukturę oraz kapitał ludzki, który od dawna uczestniczy w wytwarzaniu energii na potrzeby kraju. Taki sposób myślenia łączy transformację energetyczną z wykorzystaniem lokalnych doświadczeń i zasobów.

Wskazano również, że transformacja regionów pogórniczych powinna uwzględniać potrzeby mieszkańców i pracowników. Jej celem ma być wsparcie procesu przekwalifikowania osób zatrudnionych dotąd w sektorze węgla brunatnego, rozwój nowych kompetencji zawodowych oraz tworzenie warunków sprzyjających rozwojowi małych i średnich firm. Oznacza to, że zmiana modelu energetycznego nie ogranicza się do samego budowania nowych instalacji, ale obejmuje także lokalny rynek pracy i przyszłość gospodarki regionu. W tym ujęciu inwestycje OZE mają być elementem szerszej przebudowy całych obszarów, które przez dekady były związane z wydobyciem i produkcją energii opartej na węglu.

"Zagospodarowanie terenów pokopalnianych do produkcji czystej energii jest niezwykle ważne. Region koniński był ważnym producentem energii i powinien nim pozostać. To miejsce, które ma odpowiednią infrastrukturę, ale też kapitał ludzki od lat produkujący energię na potrzeby krajowe"

Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska

W przedstawionej przez rząd narracji Kleczewo staje się więc nie tylko lokalizacją dużej farmy fotowoltaicznej, ale też przykładem szerszej zmiany w polskiej energetyce. Rozwój OZE ma służyć jednocześnie bezpieczeństwu dostaw, efektywniejszemu wykorzystaniu terenów pogórniczych i tworzeniu warunków dla nowych inwestycji. W tle pozostaje także kwestia odpowiedzialnego zarządzania kosztami i dostosowania prawa do skali wyzwań technicznych. To właśnie te elementy mają decydować o tym, czy transformacja energetyczna będzie przebiegała sprawnie i z korzyścią dla mieszkańców oraz gospodarki.