Henryk Józef Muszyński
Biografia
Henryk Józef Muszyński urodził się 20 marca 1933 roku w Kościerzynie jako trzecie dziecko Franciszka i Marii Muszyńskich.
W latach 1947–1951 kształcił się w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Józefa Wybickiego w Kościerzynie, które ukończył z egzaminem dojrzałości. W latach 1951–1957 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie. Święcenia prezbiteratu otrzymał 28 kwietnia 1957 w Pelplinie z rąk biskupa Kazimierza Kowalskiego i inkardynował się do diecezji chełmińskiej.
W latach 1960–1963 studiował biblistykę na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, uzyskując licencjat z teologii. W latach 1963–1965 kontynuował studia w Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, a w latach 1965–1967 w Franciszkowskim Studium Biblijnym w Jerozolimie, po czym w 1967 na podstawie pracy uzyskał doktorat z teologii. W latach 1967–1968 pogłębiał specjalizację w Instytucie Badań Qumrańskich w Heidelbergu. W 1973 obronił pracę doktorską, a w 1979 na podstawie rozprawy uzyskał habilitację w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W 1986 rada państwa nadała mu tytuł profesora nadzwyczajnego nauk teologicznych.
W latach 1957–1960 pracował jako wikariusz w parafii św. Józefa w Gdyni. Pełnił także funkcję diecezjalnego referenta ds. laika. Od 1968 do 1987 prowadził wykłady z Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie, gdzie w latach 1968–1973 pełnił funkcję prefekta studiów. W latach 1973–1991 był związany z Akademią Teologii Katolickiej w Warszawie, gdzie awansował od adiunkta w 1973 roku do profesora nadzwyczajnego i kierownika Katedry Starego Testamentu. Pełnił także inne stanowiska na uczelni, m.in. był prodziekanem i dziekanem Wydziału Teologicznego oraz reprezentował uczelnię w różnych gremiach.
Autor licznych prac z zakresu biblistyki, kapłaństwa, dialogu chrześcijan z judaizmem oraz duchowej jedności Europy; był ceniony za rzetelne badania nad rękopisami z Qumran. W 2011 został członkiem honorowym Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, a w 2012 członkiem rzeczywistym Instytutu Kaszubskiego.
23 lutego 1985 papież Jan Paweł II mianował go biskupem pomocniczym diecezji chełmińskiej, z tytularną katedrą Villa Regis. Święcenia biskupie otrzymał 25 marca 1985 w Pelplinie. W 1985–1987 pełnił funkcję wikariusza generalnego diecezji, rezydując w Gdyni i pełniąc obowiązki proboszcza parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gdyni.
19 grudnia 1987 został przeniesiony na urząd biskupa diecezjalnego Włocławka; ingres do katedry we Włocławku odbył się 17 stycznia 1988. W 1991 brał udział w wizycie ad limina papieża Jana Pawła II w trakcie IV podróży apostolskiej do Polski.
25 marca 1992 papież Jan Paweł II mianował go arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim w związku ze zmianami struktur Kościoła w Polsce. 5 kwietnia 1992 odbył ingres do bazyliki prymasowskiej w Gnieźnie, a 29 czerwca 1992 otrzymał pallium. W 1995 zapoczątkował synod archidiecezjalny. Dwukrotnie przyjmował papieża Jana Pawła II (1997 w Gnieźnie i 1999 w Bydgoszczy). Choć objął urząd arcybiskupa metropolity gnieźnieńskiego w 1992 roku, nie uzyskał tytułu prymasa Polski aż do 19 grudnia 2009, kiedy to tytuł ponownie związano z urzędem arcybiskupa gnieźnieńskiego. 8 maja 2010 papież Benedykt XVI przyjął jego rezygnację z urzędu arcybiskupa metropolity gnieźnieńskiego, powierzając archidiecezję administratorem apostolskim do czasu obsadzenia następcą.
W ramach prac Episkopatu Polski był członkiem Rady Głównej (Stałej) i w latach 1994–1999 wiceprzewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski. W latach 1986–1994 przewodniczył Podkomisji ds. Dialogu z Judaizmem, a w latach 1994–2002 Komisji ds. Nauki Katolickiej; aktywnie uczestniczył w projektach organizacyjnych Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 oraz pracach Dialogu z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym (2010–2012). Był także w latach 1994–1999 wiceprzewodniczącym Rady Naukowej i członkiem Komisji Duszpasterstwa Ogólnego, a także współprzewodniczącym Zespołu ds. Kontaktów Episkopatów Polski i Niemiec (1994–2005) oraz delegatem ds. kontaktów z Komisją Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (1999–2005).
W latach 1990–2005 należał do Rady Sekretariatu Generalnego Synodu Biskupów i uczestniczył w czterech zgromadzeniach Synodu. W latach 1994–2010 był członkiem Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan, a w latach 2002–2010 członkiem Kongregacji Nauki Wiary. Działał na rzecz dialogu chrześcijańsko-żydowskiego i polsko-żydowskiego, sprzeciwiał się antysemityzmowi i antypolonizacji oraz wspierał otwarcie instytutów dialogu katolicko-Żydowskiego na polskich uniwersytetach. W 1994 doprowadził do powstania Instytutu Dialogu Katolicko-Jidowskiego na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie.
W 1992 konsekrował biskupa diecezjalnego Włocławka Bronisława Dembowskiego, a w 2003 biskupa gnieźnieńskiego Wojciecha Polaka. Był także współkonsekratorem podczas święceń dziewięciu biskupów. Otrzymał liczne nagrody i odznaczenia, w tym Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (2010) oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2001). Był także członkiem honorowym kilku miast i instytucji, a tytuły doktora honoris causa przyznano mu przez Uniwersytet Fryderyka Wilhelma w Bonn (2003) i Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy (2008).
Jego działania były ukierunkowane przede wszystkim na dialog międzyreligijny i pojednanie polsko-żydowskie, a także na wspieranie procesu integracji europejskiej. Do końca życia pozostawał aktywny w pracach kościelnych i naukowych, uczestnicząc w wydarzeniach międzynarodowych i krajowych.